Irish language

Éadóchas forleathan agus 2017 ar na gaobhair ach bíodh misneach againn

BEAGÁN EOLAIS: Tá mé ag déanamh go dtiocfadh leat a bhfuil ar eolas ag Arlene Foster agus ag an DUP ar an Ghaeilge a scríobh síos ar stampa ach, dalta Donald Trump agus a chomhghleacaithe, is é an t-aineolas an t-arm is mó ...
Robert McMillen

Ceapairí urcaí ite, tinneas póite ag síothlú, géarchéim eiseach ag méadú i rith an ama mar gheall ar an truflais atá ar an teilifís agus an díobháil oibre.

Bím ag obair, mar sin is ann dom mar nár dhuirt René Descartes.

Bhí an bhliain seo caite ar cheann de na blianta is measa dá bhfuil cuimhne agam uirthi maidir le cur chun cinn na daonnachta. 

Is léir go bhfuil gach cumhacht i lámha bhaicle beag sochapatach a bhfuil an t-uafás airgid acu le caitheamh ar chur chun cinn a bhfealsúnachta, an nua-liobrálachas.

Titear nach féidir leis an nua-liobrálachas mairstin mar gheall ar chontrárthachtaí inmheánacha.

Cad é mar is féidir le daoine a bhfuil a n-ioncam ag titim i rith an ama díol as earraí nuair nach bhfuil an t-airgead acu fána gcoinne? Roimhe seo, bhí siad sásta iasachtaí a fhail ach is ceann eile de ghéarchéimeanna domhanda atá thart an coirnéal é an ghéarchéime fiacha.

Cad é mar is féidir le monarchana fanacht oscailte mura bhfuil daoine in ann na hearraí atá á ndéanamh iontu a cheannach?

Ní hé an inimirce an baol is mó do phostanna ach an teicneolaíocht. Níl le déanamh ach amharc ar na cuntair íocaíochta sna hollmhargaidh, ait a bhfuil ríomhairí tráth a mbíodh daoine ag obair acu.

Scríobh mé faoi Trump roimh é seo ach ní raibh a fhios agam go mbeadh cuid de na daoine is contúirtí thart air ina rialtas leithéidí Michael T Flynn, mar Chomhairleoir Cosanta Náisiúnta agus Rex Tillerson mar Rúnaí Stáit.

In alt ar an Guardian, scríobh George Monbiot faoi 13 ghéarchéim atá ar na gaobhair - sular smaoinigh sé ar thrí cinn eile.

An rud ba mheasa, dar leis, nach raibh teacht aniar uathu.

Mar shampla, deir sé go gcreideann an Eagraíocht Bia agus Talmhaíochta de chuid na Náisún Aontaithe nach bhfuil ach 60 bliain d’fhómhair fágtha, tá fadhb an an chaillteanais ithreach chomh holc sin.

Deir sé gur beag an seans go nglacfaidh an tAontas Eorpach leis na téarmaí a chuirfidh rialtas na Ríochta Aontaithe maidir leis an Bhreatimeacht agus go bhfuil an deis ann go ngearrfadh an tAE bille imeachta €50 billiún mar chúiteamh ar na costais a bhainfeadh leis an tarraingt amach.

Bloody Johnny Foreigners!

Ah, well nach bhfuil an t-ádh orainne go bhfuil muid inár gcónaí in Ultaibh?

Níl, ar ndóigh, más Gaeilgeoir thú. Is cosúil go mbeidh an síor-streachailt ag dul ar aghaidh sna blianta atá ag teacht.

Caitheann tú machnamh ar cad é a theann ar aghaidh in intinní Airí an DUP.

Creidim go bhfuil cuid mhór dá gcur chuige bunaithe ar an aineolas, ar an díobháil daonnachta, ar ídé-eolaíocht lochtach, ar an fhorchiníochas – agus tá mé ag iarraidh bheith deas.

Ar na rudaí is scáfara faoi 2016 (aithním an íoróin) ná titim as a chéile Shinn Féin agus ní dheirim sin ar bhonn pholaitíocht pháirtí ach maidir leis an Ghaeilge, ba é Sinn Féin ba mhó a bhí deis rud éigin fiúntach a dhéanamh ar son na teanga.

I bhfianaise imeachtaí na seachtaine seo caite, tá a sheal tugtha.

Cad é is féidir a dhéanamh mar sin gan an tacaíocht sin – dá mhí-éifeachtaí é – le spriocanna réalaíocha a bhaint amach?

Caitheann muid an t-aineolas  a ruaigeadh agus daoine a chur ar an eolas maidir le stair na Gaeilge, le buntáistí an dátheangachais; caitheann pobal na Gaeilge a bheith níos feiceálaí sna meáin agus fríd an phobal; caitear éagsúlacht phobal na Gaeilge a thaispeáint; troid in éadan na hidé-eolaíocht lochtaí agus an leatrom le fíricí.

Is féidir an lámh in uachtar a fháil ar an fhorchiníochas fríd an fhírinne a inse (tá súil agam) ach níl a fhios agam cén leigheas atá ar dhíobháil daonnachta – agus níl sé sin teoranta do dhream amháin.

Tá an troid ar son na Gaeilge chomh deacair anois agus a bhí sé mar a bhí sé nuair a thosaigh muintir Bhóthar Seoighe ag tógáil na Gaeltachta uirbí in iarthar Bhéal Feirste – agus amharc cad é a d’éirigh leosan a chur i gcrích!

Le hintleacht, le díograis, le grá agus le daonnacht. 

Enjoy reading the Irish News?

Subscribe now to get full access

Irish language