Irish language

Cuideachta mhór atá sna seanchluichí cártaí is tá borradh úr faoin traidisiún

GACH LÁMH AR AN DEIC: Reáchtálann Ciarán Mag Uidhir oíche chártaí i gCumann Chluain Ard i mBéal Feirste ina n-imríonn na himreoirí na cluichí a bhíodh coitianta sa Ghaeltacht sna 1960idí agus roimhe, 25, 45 agus Fuist ina measc
Robert McMIllen

TUGANN Cuideachta na gCártaí urraim don chaitheamh aimsire sin a mhaireann i gCúige Uladh go fóill. 

Tá cuid den lucht imeartha ag súil le duaiseanna, agus tá daoine eile ann a ghlacann páirt in ócáidí carthanachta agus tiomsaithe airgid. 

Is cuma an chúis, maireann an imirt cártaí ina cineál ar leith ar fad de theacht le chéile sóisialta ina dtagann an dánacht, an seans, gastacht intinne agus an t-ádh le chéile san am i láthair.

Tochlaíonn an clár faisnéise breathnaitheach seo isteach i gcroí agus in aigne na ndaoine a bhfuil an caitheamh aimsire seo i gcoiteann acu. Fiosraíonn an clár seo de chuid BBC Gaeilge an fáth a bhfuil an oiread sin tarraingthe sna cluichí do na himreoirí agus an fáth a bhfuil siad meáite ar na cluichí a choinneáil beo, agus amharcann sé ar an dúil leanúnach atá sna cártaí ó ghlúin go glúin.

Is seanchairde i nDeisceart Ard Mhacha iad Nóra, Maria, Bríd agus Angela, cairde a bhaineann sult as cruinniú i dtithe a chéile don oíche rialta cártaí.

Bhí suim riamh in imirt cártaí ag Ciarán Mag Uidhir as Fear Manach. 

Ó bhí sé beag óg, shuigh sé ag tábla na cistine tigh a athar agus a athar mhóir a fhoghlaim imirt na sean-sárchluichí.

Anois, tá an dalta ina oide, agus is é Ciarán a eagraíonn ócáidí rialta cártaí i gCumann Chluain Ard i mBéal Feirste.

Faigheann an imirt cártaí an lámh in uachtar ar bhunús gach ruda i saol Sheila Lunny. Ó bhog sí go Rann na Feirste le bheith ina cónaí ann go lánaimseartha, tá sí ag imirt cártaí sé oíche sa tseachtain. D’aithin sí go raibh céile imeartha de dhíth uirthi do chuid de na cluichí agus, mar sin, cuireadh í a fhad le bean tí a bhfuil aithne mhaith uirthi, mar atá Nóra Frank Chonaill, bean atá ag imirt cártaí ar feadh a saoil agus a bhí iontach sásta gabháil i bpáirt le Sheila.

Beirt óga atá ina mic léinn ollscoile agus ina gcol ceathracha – Sorcha Ní Dhubhcháin as Dún na nGall agus Fionn Palmer as Ard Mhacha – tá siad ag gabháil i dtaithí ar shaol na cathrach i

mBéal Feirste agus ag iarraidh teacht ar bhealaí lena gciorcal sóisialta a leathnú. Shocraigh siad a bheith ar na ranganna imeartha cártaí i gCumann Chluain Ard. 

Tá fáth eile ag an bheirt ciútaí na gcártaí a fhoghlaim mar tá rún acu iontas a chur ar a máthair mhór, Nóra Frank Chonaill, lena gcuid scileanna nua.

Ar na rannpháirtithe eile, tá an tiománaí leoraí cianiompair Liam McGee as Dún na nGall, agus Eamonn Óg Ó Cnáimhsí Ó Gallchóir atá ag foghlaim 25 óna athair mór Fred.

Bhí an imirt cártaí ina cuid thábhachtach den tsaol riamh an Niall Mac Eachmharcaigh, agus leanann an clár Niall agus a chairde don imchluiche forásach cártaí bliantúil, áit a gcoinníonn sé cuid de na seantraidisiúin beo. 

Agus turcaí Nollag, buidéil uisce bheatha agus boscaí brioscaí mar dhuaiseanna ann, tá an t-iomlán le baint.

Deir léiritheoir an chláir, Hannah Ní Dhubhcháin go raibh sé go hiontach a bheith ag obair ar a leithéid de chlár agus Cuideachta na gCártaí le léargas a fháil ar a thábhachtaí agus atá sé scéal mar seo a insint, faoin imirt cártaí agus faoin traidisiún a choinneáil beo. 

“Tá a fhios againn uilig an dóigh a n-imrítear cluichí éagsúla cártaí, ach ba phléisiúr é foghlaim faoi na cluichí traidisiúnta 25, 45 agus Fuist, agus faoin dóigh ar féidir leo óg agus aosta a thabhairt le chéile,” ar sí.

:: Beidh Cuideachta na gCártaí, atá léirithe ag Imagine Media do BBC Gaeilge le tacaíocht ó Chiste Craoltóireachta Gaeilge Scáileán Thuaisceart Éireann, ar BBC Dó Tuaisceart Éireann Luan an 23 Nollaig ar a 10in.

 

Enjoy reading the Irish News?

Subscribe from just £1 to get full access

Topics

Categories

Irish language