Irish language

An Ghaeilge ag dul ó neart go neart in Ard Mhacha agus ionad úr tosaithe ann

AONTAS MHACHA: D’fháiltigh Méara Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Creag Abhann, Julie Flaherty, roimh thús na hoibre tógála ar Aonach Mhacha i gcroílár na cathrach, ionad a dhéanfaidh freastal ar gach duine sa cheantar 
Robert McMillen

BEIDH clú ar Ard Mhacha mar chathair Ghaeilge chomh maith le bheith ina chathair eaglasta as seo amach agus tograí ceannródaíocha ag dul chun cinn i gcathair Naomh Pádraig.

An tseachtain seo caite, mar shampla, tosaíodh ar an obair thógála ar Aonach Mhacha, an mhol Gaeilge agus cultúir a bheidh ag acomhal Shráid na Sasanach Uachtarach agus Sráid Dawson ag na Seamlas, áit a mbíodh an sean-stáisiún dóiteáin.

Is é an tionscadal caipitil £2mhilliún seo an ceann is mó dá leithéid ar thug cuibhreannas faoi stiúir an phobail faoi i lár Ard Mhacha agus táthar ag súil é a bheith críochnaithe faoi Iúil 2019.

Is tionscadal fiontraíochta cultúir é Aonach Mhacha atá ag fáisceadh as dian-obair phobal an cheantair faoi stiúir comharchumann d’eagraíochtaí Gaeilge.

Is é an misean atá ag an ionad úr a bheith ina mhol cultúrtha ina bhfuil an Ghaeilge ag an chroí agus a mheallfaidh tacaíocht ó phobail éagsúla, is cuma cén traidisiún cultúir as a fháisceann siad, i gcathair Ard Mhacha agus sa cheantar máguaird.

In 2015, rinne an chuideachta idirbheartaíocht le Comhairle Cathrach agus Ceantair Ard Mhacha chun an suíomh a fháil lena athfhorbairt agus agus fuarthas maoiniú ó fhoinsí éagsúla.

I ndiaidh próiseas soláthair phoiblí, roghnaíodh Brendan Loughran and Sons Ltd mar an ghnólacht tógála is fearr a chuirfeadh cartadh an stáisiún dóiteáin agus tógáil an ionaid nua i gcrích.

Nuair a bheidh Aonach Mhacha críochnaithe an bhliain seo chugainn, cuirfidh an ‘Chultúrlann’ oifigí ar fáil do na gníomhaireachtaí aitheanta Gaeilge atá lonnaithe sa chathair. Beidh spásanna á gcur ar fáil do léirithe, do chomhdhálacha agus beidh seomraí ranga, seomraí cruinnithe agus gailearaithe ann. 

Níl lárionad den sórt seo a fáil i gCathair Ard Mhacha agus tá an tionscnamh bunaithe ar na Cultúrlanna rathúla atá i mBéal Feirste agus i gcathair Dhoire faoi láthair.

Chomh maith leis sin, beidh spás do thaispeántais, svuít do na meáin, ceardlanna ceardaíochta, aonaid cothaithe don gheilleagar sóisialta, Ionad Tacaíochta Teaghlaigh agus siopa bronntanas.

Chuir Stiúrthóir Aonach Mhacha Gearóid Ó Macháil a shásamh in iúl go raibh an tógáil ar siúl sa deireadh thiar thall.

“Tá an tionscadal cultúrtha Aonach Mhacha á bheartú le beagnach deich mbliana anuas,” ar sé.

“Thaispeáin bunadh na háite foighid, tacaíocht agus tuiscint mhór le gach dúshlán agus constaic a bhí le sárú chun teacht chuig an phointe seo. 

“Ach nuair a bhí mé ag tabhairt cuairteanna ar na scoileanna, ar ghrúpaí cultúrtha agus ar ghnónna sa cheantar, mhothaigh mé go raibh daoine ag éirí corraithe agus fios acu sa deireadh go raibh an tógáil réidh le toiseacht,” ar sé.

“Beidh Aonach Mhacha i mbun plé le gníomhaireachtaí, le grúpaí pobail agus le daoine aonair le theacht ar an dóigh is fearr le seirbhísí a thairiscint laistigh den fhoirgneamh nua a riarfaidh ar bhunadh na háite.

“Beidh m’oifigí i gcónaí ar oscailt do dhuine ar bith ag lorg tuilleadh faisnéise Maidir leis an tionscadal agus ár gcuideachta,” arsa Gearóid

Chuir Roise Ní Bhaoill, ionadaí de chuid ghrúpa abhcóideachta na Gaeilge trasphobail, Iontaobhas Ultach/The Ultach Trust, fáilte roimh an dul chun cinn atá á dhéanamh maidir leis an tionscadal.

“Bhí an-áthas ar Iontaobhas ULTACH tacaíocht a thabhairt d’Aonach Mhacha ón tús. 

“Tá an tionscadal suntasach seo i gcroílár chathair Ard Mhacha bunaithe ar thiomantas ghrúpa díograiseach daoine ach beidh an t-ionad mar acmhainn phraiticiúil agus chruthaitheach do gach duine sa cheantar.” 

Chuir Caoimhín Mac Giolla Mhín, Stiúrthóir an Chiste Infheistíochta Gaeilge a bunaíodh i ndiaidh an gcomhchainteanna in Hillsborough in 2010, fáilte roimh an scéala chomh maith.

“Bhí Bord an Chiste sásta ach go háirithe le suíomh an ionaid nua i gcroílár Ard Mhacha, agus sin an fáth gur aontaigh sé ar an deontas is mó riamh, £600,000 a chur ar fáil don tionscadal,” ar sé.   

:: Leanann an Ghaelscolaíocht i gCathair Ard Mhacha ó neart go neart de réir coiste nua a bhfuil sé de dhualgas air dul i ngleic leis an easnamh áiteanna a fhreastalóidh ar an éileamh atá laistigh den earnáil.

Bunaíodh Cairde Ghaelscoil Ard Mhacha níos luaithe i mbliana mar fhreagra ar bhrú ó thuismitheoirí nach bhfuil in ann áiteanna a fháil laistigh de na scoileanna Gaeilge atá ann cheana féin. 

Tá an grúpa ag obair i gcomhar le hoifigigh ó Chomhairle na Gaelscolaíochta le moltaí a fhorbairt agus le plean gníomhaíochta chun freastal ar éileamh na dtuismitheoirí i gCathair Ard Mhacha agus ar an gceantar máguaird.

D’oscail Naíscoil Na Caille – an tríú naíscoil Gaeilge sa chathair – a dhoirse i mí Mheán Fómhair 2017. 

Déanfaidh an naíscoil, atá suite go sealadach in Desart Lodge Nursery, bogadh de réir a chéile chuig suíomh úr laistigh den choimpléasc nua spóirt agus pobail atá á fhorbairt ag Harps GFC ag a láithreán i bPáirc na Mainistreach nuair a bheidh siad críochnaithe an bhliain seo chugainn. 

Tá pleananna forbartha go maith anois chun an chéad Ghaelscoil neamhspleách agus neamhchreidmheach in Ard Mhacha a oscailt i Meán Fómhair 2019.

Tá earnáil na Gaelscolaíochta ag fás in Ard Mhacha le deich mbliana anuas. 

I mí Mheán Fómhair 2009, bhí 261 páiste cláraithe i scoileanna lán-Ghaeilge ach táthar ag súil go gcláróidh 466 leanbh san earnáil i mí Mheán Fómhair na bliana seo chugainn, méadú de 80% beagnach agus fianaise ar an éileamh leanúnach atá ag fás ar sholáthar IME laistigh limistéar Ard Mhacha.

:: Más mian leat tuilleadh eolais a fháil faoin earnáil is  mó fáis san oideachas i gceantar Ard Mhacha, níl le déanamh ach scairt a a chur ar CAIRDE Teo, Sráid Thomáis, Ard Mhacha áit a bhfuil go leor eolais agus comhairle ar fáil acu do thuismitheoirí agus do chaomhnóirí a mbeadh suim acu. 

Cuirfear tuilleadh sonraí ar an dóigh le do leanaí a chlárú le haghaidh IME a chur ar fáil sna seachtainí agus sna míonna amach romhainn.

Enjoy reading the Irish News?

Subscribe from just £1 for the first month to get full access

Irish language

Today's horoscope

Horoscope


See a different horoscope: