Irish language

Ag dul síos bóithrín na smaointe agus ag amharc chun cinn le foireann Blas

FOIREANN BLAS 20I8: Seo ár gcairde sean agus nua ar Raidió Uladh (ó chlé) Máire Bhreathnach, Caoimhe Ní Chathail (ina suí), Dáithí Ó Muirí and Fearghal Mag Uiginn
Robert McMillen

le Robert McMillen

 

LABHAIR mé ar an raidió den chéad uair i mo shaol i 1982, i ndiaidh mé maratón Bhéal Feirste a chríochnú - tháinig mé san 486ú háit as 3,000 reathaí más gá duit fios a bheith agat!

hIarradh orm labhairt ar an éacht a bhí déanta agam (dar liom) ar an chlár Anois ar BBC Raidió Uladh agus, den chéad uair riamh, fuair mé an bua ar an eagla a bheadh orm de ghnáth agus dúirt mé go ndéanfainn é - agus rinne.

Ba é an file aitheanta Paul Muldoon a bhí ina stiúrthóir ar Anois ag an am agus thaifead mé mír ag cur síos ar lá iontach chéad mharatóin Bhéal Feirste. Craoladh an clár ar 6.45pm ar an 6 Bealtaine, 1982.

Mhair an t-aon chlár Gaeilge a bhí ar an raidió ó thuaidh ceathrú uaire, cúig bhomaite déag, sin uilig, in aghaidh na seachtaine.

Inniu, tá clár Gaeilge ar na haerthonnta sé lá sa seachtain agus réimse dochreidte leathan ábhar le cluinstin iontu agus, mar a bheifeá ag dúil leis, tá cur amach BBC Gaeilge thar a bheith proifisiúnta.  

Leoga, tá Blas, irischlár Gaeilge BBC Gaeilge, ag ceiliúradh 20 bliain ar an fhód i mbliana agus beidh foireann Blas ag comóradh na bliana cinniúnaí seo le sceideal athnuaite, le podchraoltaí nua, craoltaí allamuigh agus beidh guth úrnua le cluinstin ar an chlár– Caoimhe Ní Chathail.

Beidh Caoimhe i mbun an chláir gach tráthnóna Déardaoin agus tá neart taithí aici ar chúrsaí craoltóireachta cheana féin. 

Bhíodh sí ag vlogáil go rialta ar #FADUDA ar an iliomad ábhar - lón gasta na hoibre, íomhá choirp, turais i dtacsaithe dubha agus neart rudaí nach iad.

Tá spéis ag Caoimhe ina lán rudaí, mar an spórt, an ceol agus an drámaíocht agus tá an-dúil go deo aici sna meáin shóisialta. 

Beidh Caoimhe ar Blas le dearcadh an duine óig ar ábhair a bhfuil spraoi ag baint leo agus ábhair níos troime, gach rud ón stíl mhaireachtála go taisteal agus cúrsaí spóirt, leideanna áilleachta, faisean agus cócaireacht.

Roimh chlár Chaoimhe ar an Déardaoin, beidh Fearghal Mag Uiginn, ag cur tús maith leis an tseachtain gach Luan ar 7 i.n. le súil siar ar aicsean spóirt dheireadh na seachtaine.

I bhFómhar 2018, beifear ag díriú ar chomórtais na gclubanna agus ar chraobhchomórtais na gContaetha ag teacht chun críche agus feachtais Chumainn Uladh faoi lánseol. 

Beidh aíonna againn ó gach réimse den spórt – imreoirí, bainisteoirí, tráchtairí agus lucht tacaíochta – beidh siad uilig i gcuideachta Fhearghail agus ar an phodchraoladh úr.

Beidh fear Dhoire le cluinstin fosta ar Blas – Ón Taobhlíne (Am Breise) fosta, podchraoladh a chlúdóidh topaicí ar nós folláine sa spórt, comhairle traenála, comhairle maidir leis an chothú agus gach rud eile a bhaineann leis an spórt, agus bíonn spléachadh níos doimhne ann ar shaol an spóirt, le meascán d’agallaimh agus pacáistí ó spóirt nach bhfuil chomh coitianta sin.

Ar an Mháirt, beidh Dáithí Ó Muirí ag coinneáil an lucht éisteachta ar an eolas faoi na rudaí atá ag tarlú agus ar na himeachtaí ar gá iad a fheiceáil agus a chluinstin i saol ealaíne agus cultúir na Gaeilge agus níos faide ó bhaile.

Beidh gné-phíosaí ar imeachtaí speisialta, léirmheasanna, réamhléirithe agus aíonna ag Dáithí, ag cinntiú go mbeidh gach gné de na healaíona á clúdach aige – litríocht, drámaíocht, na taibhealaíona, scannáin agus ceol.

Ar an Chéadaoin, beidh Máire Bhreathnach i mbun an chláir le caint agus comhrá faoi imeachtaí áitiúla agus idirnáisiúnta, chomh maith le saincheisteanna atá tábhachtach ag daoine agus ag pobail sa bhaile agus níos faide ar shiúl.

Chomh maith le Blas ar an raidió, beidh an fhoireann ar an bhóthar agus iad ag ceiliúradh 20 bliain ar an fhód le craoltaí seachtracha agus sraith de sheoda digiteacha ón tseanam.

Beidh an chéad chraoladh seachtrach dírithe ar na healaíona agus Dáithí Ó Muirí le linn Oíche Chultúir Bhéal Feirste (Dé hAoine 21 Meán Fómhair), a chraolfar an Mháirt dar gcionn, 25 Meán Fómhair ar 7 i.n.

Agus ó Luan na seachtaine seo, tá inneachar cartlainne Blas ‘na laethanta luatha’ ar fáil. Cuirfear tús leis na hiar-Bhlaisíní sin le Cormac Ó hÁdhmaill, craoltóir agus iarmhúinteoir eolaíochta, a bhí ina chomhfhreagraí seachtainiúil eolaíochta le Blas go dtí 2004.

 “Níl ábhar ar bith a chaith foireann Blas le Cormac nach dtiocfadh leis é a anailísiú, a shimpliú agus a ullmhú don lucht éisteachta,” a deir Róisín Ní Chéileachair, Leas-Eagarthóir BBC Gaeilge agus comhbhunaitheoir an chláir (maraon le hAntaine Ó Donnaile).

“Bhí idir shúgradh agus dáiríre ina phíosaí seachtainiúla eolaíochta, agus é ag déanamh anailíse ar ábhair chomh héagsúil le fisic na gcartún, soghontacht an domhain i bhfianaise na ndreigítí agus an eolaíocht a bhaineann le taephotaí silteacha, gan ach dornán acu a lua,” a deir Róisín, a léirigh agus a chuir na mílte clár de chuid Blas i láthair thar na blianta.

“Nuair a thosaigh muid ar Blas, bhíodh muid ag úsáid gléasanna spól go spól, agus bhíodh orainn agallaimh a taifeadadh ar théip a spladhsáil nó a ghearradh le lanna le heagarthóireacht a dhéanamh. 

Bhí orainn an dá phíosa den téip ghearrtha a ghreamú ar ais le chéile le téip ghreamaitheach le píosa a dhéanamh a bhí inchraolta. Samhlaigh an méid ama a bhí i gceist i gcomhair cúpla bomaite raidió!” ar sí. 

“Faoi cheann bliana de sheoladh Blas, tháinig borradh suntasach faoin teicneolaíocht, le craoladh ní hamháin ar na minicíochtaí traidisiúnta ach thar mheáin dhigiteacha fosta gan mhoill ina dhiaidh sin, rud a lig dúinn baile fíor a bheith againn (i bhfoirm agus i struchtúr suíomh gréasáin) agus le turgnamh a dhéanamh ar dhóigheanna nuálaíocha, ag tabhairt faoi idirghníomhaíocht leis an lucht éisteachta mar shampla agus dá bharr sin, bheith ábalta tabhairt faoi obair a bhí ceannródaíoch go maith ag an am.

“Ó na laethanta luatha draíochtacha sin ar aghaidh, chuir muid inneachar a bhain leis na cláir ar fáil, dóigh le bheith ag éisteacht arís le cláir speisialta sula raibh BBC i-Player ann, lena n-áirítear ábhar nua don lucht foghlama, mar go raibh sciar mór de lucht éisteachta an ama ina bhfoghlaimeoirí fásta. Tá líon níos mó éisteoirí líofa ann anois,” ar sí. 

:: Le sonraí iomlána a fháil ar na craoltaí seachtracha, iar-Bhlaisíní digiteacha Blas, podchraoltaí agus gach clár agus imeacht de chuid BBC Gaeilge, gabh chuig: www.bbc.co.uk/gaeilge nó tabhair spléachadh ar leathanach Facebook agus leathanach Twitter (@bbcgaeilge).  

Enjoy reading the Irish News?

Subscribe from just £1 for the first month to get full access

Topics

Categories

Irish language

Today's horoscope

Horoscope


See a different horoscope: